बीड महादेव मंदिर (बिदेश्वर)

 

कोल्हापूर शहरापासून सुमारे १४ किमी अंतरावर, तुळशी नदीच्या काठावर वसलेले बीड हे एक प्राचीन गाव आहे. येथे १३व्या शतकातील बिदेश्वर मंदिर स्थित आहे. आज हे गाव लहान असले तरी पूर्वी येथे एका स्थानिक राजघराण्याची सत्ता होती, ज्याचे राज्य कोल्हापूर आणि पन्हाळा किल्ला परिसरापर्यंत विस्तारलेले होते.

गावात अनेक प्राचीन मंदिरांचे अवशेष आजही पाहायला मिळतात. पौराणिक मान्यतेनुसार, बीड हे देवी महालक्ष्मी आणि राक्षस कोल्हासूर यांच्यातील युद्धभूमी (युद्धक्षेत्र) होते. येथे आजही प्राचीन काळातील सोन्याची नाणी सापडत असल्याचे सांगितले जाते.

गावात देवी अंबाबाईचेही एक मंदिर आहे. या मंदिरातील देवीची मूर्ती महालक्ष्मी मंदिर येथील अंबाबाईच्या मूर्तीशी साधर्म्य दर्शवते.