पारगड किल्ला

स्थान: कोल्हापूर शहरापासून आग्नेयेस सुमारे १४० कि.मी.
समुद्रसपाटीपासून उंची: ७३८ मीटर

संक्षिप्त इतिहास

पारगड किल्ला छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मराठा साम्राज्याच्या संरक्षणासाठी आणि पोर्तुगीजांच्या हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी बांधला. सुमारे ४० एकर परिसरात पसरलेला हा किल्ला आज अंशतः भग्नावस्थेत असला तरी त्याचे ऐतिहासिक महत्त्व आजही कायम आहे.

किल्ल्यावरील काही तटबंदी, एक प्रवेशद्वार आणि पाण्याचे सहा तलाव आजही अस्तित्वात आहेत. त्यापैकी चार तलाव सुस्थितीत आहेत. किल्ल्यावर भवानी देवीचे मंदिर तसेच दोन प्राचीन तोफांचे अवशेष पाहायला मिळतात.

छत्रपती शिवाजी महाराजांनी सुभेदार तानाजी मालुसरे यांच्या वीरमरणानंतर त्यांच्या पुत्र रायबा मालुसरे यांच्यावर पारगडाच्या देखभालीची जबाबदारी सोपवली होती. आजही तानाजी मालुसरे यांच्या वंशजांकडून या किल्ल्याची परंपरा आणि देखभाल जपली जात असल्याचे सांगितले जाते.

पाहण्यासारखी ठिकाणे

• मारुती मंदिर


• भवानी मंदिर


• भालेकर बुरुज


• फडणीस बुरुज


• महादेव बुरुज


• गुंजाळ तलाव


• महादेव तलाव


• फाटक तलाव


• गणेश तलाव


• विठोजी माळवे यांची समाधी

राहण्याची व्यवस्था

किल्ल्यावर हॉटेल किंवा निवासाची सुविधा उपलब्ध नाही. स्थानिक ग्रामस्थांच्या घरी मुक्कामाची व्यवस्था होऊ शकते. भोजनाची व्यवस्था पर्यटकांनी स्वतः करावी.